Met artikel 13b Opiumwet, beter bekend als de Wet Damocles, kunnen panden (tijdelijk) gesloten worden als daar sprake is van drugshandel. Dit artikel kan ook ingezet worden bij coffeeshops die zich niet aan de voorwaarden houden uit het Coffeeshopbeleid.

Damocles in theorie
Volgens artikel 13b, lid 1 van de Opiumwet mag een burgemeester een last onder bestuursdwang opleggen wanneer:

“in woningen of lokalen dan wel in of op bij woningen of zodanige lokalen behorende erven een middel als bedoeld in lijst I (harddrugs) of II (softdrugs) wordt verkocht, afgeleverd of verstrekt dan wel daartoe aanwezig is”.

De aanwezigheid van drugs in een pand of het bijbehorende erf geeft grond tot (tijdelijke) sluiting, als de hoeveelheid boven de norm voor eigen gebruik ligt. Volgens de richtlijnen van het Openbaar Ministerie (Aanwijzing Opiumwet) zijn hoeveelheden groter dan 5 ml GHB, 0,5 gram MDMA, amfetamine of cocaïne en 5 gram hennep aan te merken als een handelshoeveelheid.

Gevaar voor de openbare orde hoeft geen grond te zijn voor bestuursdwang, maar het wordt in toenemende mate een steeds belangrijkere voorwaarde om bestuursdwang toe te passen.

Damocles in de praktijk: beleid noodzakelijk
In de praktijk is sluiting van een pand niet zo eenvoudig toe te passen. Het toepassen van een last onder bestuursdwang is sowieso een ingrijpend middel voor betrokkenen. Een burgemeester kan de Opiumwet handhaven met slechts een last onder bestuursdwang, maar zonder beleid is de motivering van het besluit moeilijker. Er zal vervolgens meer inspanning geleverd moeten worden om te sanctioneren. En een besluit zonder motivering uit beleid houdt nauwelijks stand bij een bezwaar- of beroepsprocedure voor een rechter. Het is daarom noodzakelijk dat de bestuurlijke handhaving van artikel 13b van de Opiumwet wordt vastgelegd met beleidsregels in een lokaal Damocles beleid of Coffeeshopbeleid.

In deze beleidsregels moet vast worden gelegd hoe de burgemeester van deze bevoegdheid gebruikt maakt en welke, zorgvuldige, motivering daaraan ten grondslag ligt. Er moet immers daadwerkelijk sprake zijn van een verboden situatie en/of een overtreding van dit artikel. En er moet voldaan worden aan de eisen van proportionaliteit en subsidiariteit waarbij de op te leggen maatregel in redelijke verhouding staat met de overtreding.

Recente ontwikkelingen
De praktijk wijst verder ook uit dat jurisprudentie met betrekking tot sluitingen op grond van artikel 13b van de Opiumwet continu in beweging is. Dat komt door wisselend beleid van gemeenten en opvallende uitspraken van lagere rechters. In gerechtelijke procedures komt geregeld het spanningsveld aan bod tussen de bescherming van de openbare orde door de burgemeester en de bescherming van de belangen en rechten van een eigenaar of gebruiker van een pand. Daardoor wordt het toepassen van sluitingen van drugspanden steeds complexer.

Recentelijk zien we dat een besluit tot sluiting van een pand stand houdt als duidelijk in de belangenafweging naar voren komt als de sluiting het doel heeft:

  • de openbare orde te herstellen;
  • de loop weg te nemen en;
  • herhaling te voorkomen.

Tenslotte is in de Tweede Kamer op 17 april 2018 een wetsvoorstel (34763) aangenomen om artikel 13b van de Opiumwet uit te breiden. Zo moet het volgens het wetsvoorstel voor de burgemeester ook mogelijk worden om een pand te sluiten als daar alleen voorwerpen of stoffen worden aangetroffen die duidelijk bestemd zijn voor het bereiden of telen van drugs, zoals bepaalde apparatuur of chemicaliën. De Eerste Kamer moet nog een besluit nemen over het wetsvoorstel.

Implementatie en uitvoering Damoclesbeleid
De professionals van MB-ALL zijn uitgerust met de benodigde expertise om de complexe uitvoering van de wet Damocles in goede banen te leiden. En ze houden de vinger aan de pols bij de genoemde recente ontwikkelingen.

Wilt u het beleid nog op- of bijstellen? Of heeft u hulp nodig bij de implementatie of uitvoering van het Damocles beleid? MB-ALL kan u hierin assisteren door:

  • (Advies te geven bij) het opstellen van (geharmoniseerde) beleidsregels;
  • De benodigde aanpak en de werkprocessen tegen drugshandel vorm te geven;
  • Uitvoering te geven aan de wet en beleidsregels door middel van het leveren van handhavers en beleidsmedewerkers;
  • Juridisch sluitende (formats voor) besluiten en brieven te maken;
  • Ondersteuning te bieden bij een (complexe) rechtszaak over sluiting.

Bent u geïnteresseerd om ons in te huren voor deze opdrachten? Neem dan vrijblijvend contact op met
Randy Tjong-A-Hung via randy@mball.nl of 06-19963606.