Skip to main content
ArtikelenJuridischZorg en Veiligheid

De aanpak van wicked problems moet steeds opnieuw bepaald worden

Door 13 mei 2024mei 16th, 2024Geen reacties

Binnen families waar criminaliteit van generatie op generatie wordt doorgegeven, spelen taaie problemen. Doorgaans herkennen professionals rondom deze gezinnen de dynamiek niet van de netwerken waarin de gezinsleden zitten. De ‘vakidioten’ van het Landelijk Outreachend Team (ook wel: LOT) helpen professionals, bij wie zelf de veiligheid in het gedrang komt, om de knopen te ontwarren. “We willen criminaliteit bestrijden door het beschermen van kwetsbaren in een complexe omgeving.”

Complexe situaties met bedreigde (zorg)professionals

Binnen de bij het LOT aangemelde casussen, leveren de analyses ervan doorgaans een bijzonder verontrustend beeld op. “Het komt regelmatig voor dat de professionals zich onveilig voelen”, vertelt Dity Mudde, vanuit MB-ALL betrokken bij het LOT. Dat levert niet zelden handelingsverlegenheid op. Zo was er een situatie waarin steeds als de professionals stappen ondernamen, de dreiging vanuit een familie toenam. Familieleden gingen intimiderend in het zicht staan, vernielden auto’s, achtervolgden de betrokken professionals onzichtbaar tot aan hun woning en lieten briefjes achter. Toen er een inval volgde op het tonen van wapens op sociale media, werd er een wapen aangetroffen. Dit bleek een nepwapen te zijn, maar die is niet van echt te onderscheiden.

“Vaak zien we belangrijke signalen over het hoofd”, blikt Mudde terug op de casussen die ze bij het LOT voorbij zag komen. Dader- en slachtofferschap lopen vaak door elkaar heen, waarbij zowel de meerder- als minderjarigen onder druk kunnen staan. Kinderen worden continu blootgesteld aan gevaar en onderdrukking binnen afhankelijkheidsrelaties. Natuurlijk is dit van invloed op hun ontwikkeling, op het welzijn van betrokken meerderjarigen en het voedt wantrouwen ten opzichte van de professionals.

Is het een complex of ongestructureerd probleem

“Bij aanvang hebben de professionals vaak niet helder voor ogen met welke problematiek ze te maken hebben. Is het een eenvoudig, complex óf een ongestructureerd probleem?,” zegt Meike Lommers van het CCV en nauwe samenwerkingspartner van Mudde binnen het LOT. Ze legt het verschil tussen beide uit: een complex probleem kun je uiteindelijk platslaan, je kunt het vaststellen, maar een ongestructureerd probleem niet. “Je begint ergens en je weet niet waar het stopt. Het is ongrijpbaar, we krijgen het niet geduid. Wat is er nu werkelijk aan de hand?”

We maken de denkfout dat innovatie gelijk staat aan maatwerk en verbetering, vindt Lommers. “De inschatting is al gauw dat de situatie complex is, maar het besef is er niet dat het een ongestructureerd probleem betreft.” De methoden die dan worden ingezet om het probleem aan te pakken, passen niet. Integrale methodieken zoals ingezet bij de Zorg- en Veiligheidshuizen, bij persoonsgerichte aanpakken en jeugdgroepen, sluiten mooi aan op complexe problematiek. Iedere professional kijkt in de voorraadkast naar wat er binnen het eigen domein aan methodieken, interpretaties en kaders te vinden is. Lommers: “Wat nodig is voor de aanpak van wicked problems, zoals ongestructureerde problemen ook worden genoemd, moet steeds opnieuw bepaald worden. De integrale aanpakken moeten niet alleen domeinoverstijgend, maar ook fenomeenoverstijgend worden aangepakt én over de regio’s of zelfs over landgrenzen heen. Daarbij moet er aandacht zijn voor de hiërarchische verhoudingen binnen en tussen de familienetwerken.”

Criminaliteit in de familienetwerken doorbreken

Heeft Nederland het probleem met criminele familienetwerken voldoende voor ogen? De kans dat het LOT zich heropricht is groot, want zowel het ministerie van JenV als het Strategisch Beraad ‘aanpak uitbuiting binnen familienetwerken’ staan daarachter. Lommers geeft aan dat het ministerie van JenV al enkele jaren de opdracht heeft belegd bij het CCV om de uitbuiting binnen criminele familienetwerken te doorbreken. “Mooi om te zien dat het ministerie begrijpt wat er nodig is om dit fenomeen aan te pakken”, vindt ze. “Omdat dit lange trajecten zijn, kun je het effect ervan niet direct meten. Onze samenleving is ingesteld op snelle winst, maar dat werkt hier niet en het vraagt een andere mindset. Toch moeten we de criminaliteit in de familienetwerken doorbreken, want dit gaat voort van generatie op generatie. Aan de voorkant moeten we accepteren dat deze processen enorm taai zijn.”

Meer lezen over het interview met onze collega Dity Mudde en Meike Lommers van het ccv, bekijk dan het artikel op de ccv-secondant.

Complexe problemen en MB-ALL haar aanpak

In een wereld vol complexe uitdagingen en veranderende behoeften van overheden en ketenpartners, staan we ook voor complexe problemen die niet langer kunnen worden opgelost binnen de grenzen van één enkele partij. Hier komt ketenoverstijgende samenwerking om de hoek, om samen met ketenpartners binnen het veiligheidsdomein te kijken naar oplossingen. Onze oplossingsgerichte aanpak brengt diverse belanghebbenden binnen de overheid samen, van lokale tot nationale niveaus, om gezamenlijk veiligheids- en maatschappelijke problemen aan te pakken.

Door middel van onze multidisciplinaire en gemotiveerde collega’s in alle lagen van de organisatie faciliteren we deze cruciale samenwerkingen, waarbij we expertise, middelen en inzichten bundelen om effectieve oplossingen te vinden. Met een diepgaand begrip van de complexiteit van complexe problemen en bewezen strategieën voor samenwerking, leiden we overheden naar duurzame oplossingen die echt het verschil maken voor onze samenleving. Laat ons bijdragen bij het navigeren door deze uitdagingen en samen bouwen aan een betere toekomst voor iedereen.

Dity Mudde

Adviseur Zorg en Veiligheid