Auteur: David Volmer.
In de afgelopen jaren zijn inwoners steeds vaker betrokken bij lokale vraagstukken. Ook op het gebied van veiligheid en leefbaarheid in de buurt is participatie toegenomen. Wij noemen deze vorm van participatie: buurtpreventie. Buurtpreventie vervult een steeds belangrijkere rol in de lokale veiligheid- en leefbaarheid(beleving).

Wat is buurtpreventie?

Iedereen kan daar een andere mening over hebben, wij zien het als een initiatief om onveiligheid te signaleren waar inwoners een vrijwillige bijdrage aan leveren. Vormen van buurtpreventie zijn Burgernet, digitale groepen via WhatssApp of de VeiligebuurtApp of buurtpreventiegroepen die surveilleren door een bepaald gebied. Een automatisch gevolg van dit signaleren is natuurlijk ook het melden of in een aantal gevallen handelen.

 

Waarom is buurtpreventie belangrijk?

De toegenomen populariteit van participatie vraagt om een andere houding van de overheid. De populariteit is toegenomen door een veranderde rol en betekenis van de volksvertegenwoordiging. Ook het mondiger en maatschappijkritischer worden van de inwoner speelt mee. De inwoner wil meer meepraten, meebeslissen en meedoen. Ook bezuinigingen en nieuwe technologieën spelen mee in deze ontwikkeling. Door bezuinigingen trekt de overheid zich steeds meer terug en de techniek en social media maken participatie steeds meer mogelijk. De overheid krijgt/neemt steeds meer een faciliterende rol.  Buurtpreventie draagt vervolgens bij aan de alertheid onder inwoners en ze zijn daarmee een waardevol verlengstuk voor politie en hulpdiensten en gemeente. Ondanks dat er (nog) geen onderzoek is dat een causaal verband aantoont tussen buurtpreventie en de criminaliteitsbestrijding, is wel duidelijk dat met buurtpreventie een actieve bijdrage wordt geleverd aan veiligheid en leefbaarheid in een bepaald gebied. Daarom is buurtpreventie belangrijk. 

Moet de gemeente buurtpreventie gaan organiseren?

Nee. De kracht van buurtpreventie zit voor een groot deel in de inzet van de inwoners. Het zijn eigenlijk extra oren en ogen in de leefomgeving vanuit een gedrevenheid en/of verantwoordelijkheidsgevoel van de inwoner. Dat moet je vooral zo houden en waarderen.

Moet je het dan zijn beloop laten?

Nee. Een aantal onderzoeken1 naar buurtpreventie beginnen inzicht te geven dat buurtpreventie ook  negatieve kanten kent. Bijvoorbeeld signalen van racistische app-groepen, vrijwilligers die eigen rechter spelen of juist een groter onveiligheidsgevoel onder niet-actieve bewoners als gevolg van de extra aandacht voor criminaliteit. Maar ook privacyschending of overvraging van de gemeente of de politie zijn kwesties waar men tegen aanloopt. Daarom is het essentieel om zicht te hebben en houden op deze initiatieven. Dit draagt bij aan het bewaken van grenzen. Ons advies is dus: stroomlijnen!

Bijv. Lub, V. (2019). De burger kijkt mee. De groei van buurtpreventie en gemeentelijk veiligheidsbeleid. Utrecht: Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid.

 

Meer lezen?

Hier lees je onze andere artikelen op het gebied van handhaving van veiligheid en leefbaarheid.

Juridische diensten

Voor het uitbesteden van uw handhavingsdossiers, gedegen juridisch advies, inhuur van interim handhavingsjuristen, opstellen van uitvoerbaar handhavingsbeleid, aanpak van adreskwaliteit, verbetering van recreatieterreinen en projecten is MB-ALL uw partner.