Week van de Veiligheid

De week van de veiligheid staat dit jaar in het teken van weerbaarheid. Een onderwerp dat hoog op de agenda staat als het gaat om de aanpak van ondermijning. Het gaat dan vaak om de bestuurlijke weerbaarheid. Hoe voorkomen wij dat criminelen invloed uitoefenen op het bestuur? Is het gemeentelijk beleid op orde? Vaak wordt in dit geheel niet al te veel focus gelegd op de ambtelijke organisatie. Dat is een gemis, want het zijn juist de ambtenaren die werken met inwoners en ondernemers. Deze medewerkers nemen een aanvraag of verzoek in behandeling en adviseren het bestuur, of nemen zelfs in mandaat een besluit. Juist daarom is weerbaarheid van de gehele ambtelijke organisatie van belang om te voorkomen dat criminaliteit ongewild wordt gefaciliteerd door de overheid.

Klantevredenheid

De laatste decennia hebben gemeenteambtenaren in toenemende mate te horen gekregen dat de inwoners of ondernemer centraal staan. Allemaal vanuit  het oogpunt van het verbeteren van de klantvriendelijkheid en met daaraan gekoppelde klanttevredenheidscijfers om te meten hoe een gemeente het doet. Bij veel gemeenten heeft dit er voor gezorgd dat de bureaucratie is afgenomen en inwoners en ondernemers beter werden geholpen. Een heel erg mooie ontwikkeling, maar ook een met een keerzijde. Met een focus te veel gericht op klanttevredenheid lopen gemeenten het risico met open ogen in een situatie te komen waar zij ongewild en ongemerkt ondermijnende criminaliteit faciliteren.

Bijvoorbeeld bij het verlenen van een horecavergunning aan een ondernemer die in zijn eentje de eigenaar is en ook de bediening doet en tevens kok én bezorger is. Waarschijnlijk uit de gedachte dat iedereen een kans moet krijgen om te starten en hij wellicht later wel personeel in dienst gaat nemen. Een dienstverlenende ambtenaar is geneigd de vragen die naar voren komen zelf in te vullen. Toch is het goed om in dergelijke situaties met een gezond wantrouwen te kijken naar een aanvraag. Hoe gaat meneer dat doen? Hij kan nooit op alle plekken tegelijk zijn. En waarom heeft hij het niet beter georganiseerd aan de voorkant? Als men niet oplet kan hier een situatie ontstaan dat de gemeente een vergunning verleend voor horeca die daarna nooit open gaat, maar wel de mogelijkheid heeft gecreëerd om geld wit te wassen via deze zaak. Maar het kan ook gaan om een Persoonsgebonden Budget dat misbruikt wordt of een bouwvergunning die nooit gerealiseerd wordt.

Weerbaarheid tegen ondermijnende criminaliteit raakt de hele gemeentelijke organisatie, maar hoeft de klanttevredenheid niet in de weg te zitten. Alle inwoners en ondernemers verlangen van de gemeente dat zij criminaliteit aanpakken en niet faciliteren. De meeste klanten hebben daarom echt begrip voor dit deel van een procedure, mits de ambtenaren dit proces helder en van te voren toelichten.

Alert is weerbaar

Daarom beginnen veel gemeenten met het vergroten van de alertheid op ondermijnende criminaliteit. Door het organiseren van trainingen voor de medewerkers, waarin zij leren over de verschijningsvormen en signalen die het onderbuik gevoel triggeren. Dit is een waardevolle en noodzakelijke eerste stap, maar een echt weerbare gemeentelijke organisatie vraagt om meer. Is het beleid op orde? En voeren wij het ook zo uit? Te denken valt dan aan het Bibob beleid, Opiumwetbeleid maar ook het handhavingsbeleid.

Maar het allerbelangrijkste is met elkaar in gesprek te blijven over deze sluipende vorm van criminaliteit en medewerkers te blijven trainen in het herkennen van signalen en te stimuleren iets te doen met hun onderbuikgevoel. Dit is een doorlopend proces omdat de criminaliteit mee veranderd met onze methodes om ze voor te zijn.

Maarten Meijerink

Maarten Meijerink

Adviseur Veiligheid

T. 0346 583 070

Meer lezen?

Hier lees je onze andere artikelen op het gebied van handhaving van veiligheid en leefbaarheid.